Συμβουλές Υγείας / ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Διαβήτης είναι μια χρόνια μεταβολική ασθένεια που χαρακτηρίζεται είτε από έλλειψη ινσουλίνης στον οργανισμό ( μειωμένη παραγωγή) είτε από αδυναμία αξιοποίησης της από τα κύτταρα στόχους στον οργανισμό.

Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται στο πάγκρεας και κύριος της ρόλος είναι να καταβολίζει (δηλαδή να διασπά) την ποσότητα της γλυκόζης στον οργανισμό. Σε περίπτωση έλλειψής της ή μη σωστής αξιοποίησής της στον οργανισμό, έχουμε ως αποτέλεσμα την αύξηση της γλυκόζης στον ανθρώπινο οργανισμό, με αποτέλεσμα την εμφάνιση του σακχαρώση διαβήτη.

Υπάρχουν δύο κατηγορίες σακχαρώδους διαβήτη.

 Ο διαβήτης τύπου 1 που οφείλεται στην μειωμένη ή ελάχιστη έκκριση ινσουλίνης απο τα β-κύτταρα του παγκρέατος. Η μειωμένη ή ελάχιστη έκκριση οφείλεται σε καταστροφή των συγκεκριμένων κυττάρων και είναι αποτέλεσμα τοξινών, κάποιας ιικής μόλυνσης ή ακόμα και γενετικής προδιάθεσης.Εμφανίζεται συνήθως σε μικρή ηλικία (παιδική ή εφηβική) και αντιμετωπίζεται μόνο με την χορήγηση ινσουλίνης σε μακροχρόνια βάση και σωστή και προσεκτική διατροφή.

Ο διαβήτης τύπου 2 οφείλεται σε αδυναμία χρησιμοποίησης της παραγόμενης ινσουλίνης απο τον ανθρώπινο οργανισμό. Αιτία είναι η παχυσαρκία, η κακή διατροφή και πιθανόν γενετικοί παράγοντες. Εμφανίζεται σε μεγαλύτερη ηλικία και αντιμετωπίζεται με αντιδιαβητική αγωγή ( κυρίως δισκία), σωστή διατροφή, απώλεια βάρους και άσκηση. Και στον συγκεκριμένο τύπο διαβήτη μπορεί να γίνει χρήση ινσουλίνης.

Τέλος μπορεί να εμφανιστεί διαβήτης κατά την διάρκεια της εγκυμόσύνης (24-28η εβδομάδα) ο οποίος όμως συνήθως υποχωρεί μετά την γέννα.Φυσικά έαν δεν προσεχθεί μπορεί να οδηγήσει στη εμφάνιση μονιμότερης παθολογικής κατάστασης.

Τα συμπτώματα του σακχαρώδους διαβήτη.

Τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα προκαλούν

α) πολυουρία, λόγω των αυξημένων επιιπέδων γλυκόζης

β) πολυδιψία και πολυφαγία, ως αντισταθμιστικός μηχανισμός λόγω της αυξημένης πολυουρίας και κατεπέκτασην της αδυναμίας του οργανισμού να χρησιμοποιήσει την τροφή.

γ) Διαβητική κετοξέωση.Ένα σύμπτωμα που παρατηρείται ύστερα από παντελή έλλειψη ινσουλίνης στον οργανισμό.Στην μεταβολική αυτή διαταραχή παρατηρείται αύξηση των επιπέδων στο αίμα των κετονοσωμάτων ( οι ασθενείς με εξαιρετικά μειωμένα επίπεδα ινσουλίνης έχουν αυξημένη διάσπαση λιπων και δημιουργία ελεύθερων λιπαρών οξέων.Η μεγάλη συγκέντρωση λιπαρών οξέων οδηγεί σε διάσπασή τους στο ήπαρ με αποτέλεσμα την αυξανόμενη εμφάνιση κετονοσωμάτων στο αίμα.). Επομένως η διαβητική κετοξέωση είναι μια πολύ σοβαρή κατάσταση η οποία εάν δεν προσεχθεί μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή σε κώμα και ακόμα και σε θάνατο.

Τα μακροχρόνια συμπτώματα των διαβητικών ασθενών είναι τα εξής :

α) Αμφιβληστροπάθεια (βλάβη του αμφιβληστροειδή χιτώνα) λόγω των υψηλών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, μία πάθηση η οποία εάν δεν προσεχθεί μπορεί να οδηγήσει προοδευτικά σε τύφλωση του οφθαλμου.

β) Διαβητική νευροπάθεια. Περιλαμβάνεται η περιφερική νευροπάθεια, δηλαδή βλάβη του περιφερικού νευρικού συστήματος ,που μπορεί να εκδηλωθεί με ενοχλήσεις, τσιμπήματα και πόνο στα άκρα του ασθενή και η νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

γ) Διαβητικό πόδι , πάθηση που είναι αποτέλεσμα της περιφερικής νευροπάθειας και οφείλεται στην βλάβη των νευρώνων στο πόδι. Ως αποτέλεσμα η παραμικρή πλήγή ή εκδορά στο πόδι μπορεί να οδηγήσει σε έντονο έλκος και μόλυνση λόγω της μη αντίληψης του ασθενούς.

Σε τέτοια περίπτωση ο διαβητικός ασθενής πρέπει να ελέγχει τακτικά τα πόδια του για την αποφυγή τραυματισμών, οφείλει να φοράει ειδικά υποδήματα τα οποία προσφέρουν την επιθυμητή άνεση και όχι στενά παπούτσια που μπορούν να οδηγήσουν σε δημιουργία πληγών, και τέλος να εφαρμόζει κατάλληλες κρέμες περιποίησης των ποδιών που περιέχουν κατάλληλους ενυδατικούς παράγοντες (ουρία, αλλαντοίνη κτλ.) ώστε να γίνεται σωστή φροντίδα και ενυδάτωση του ποδιού.

δ) Διαβητική νεφροπάθεια, που εξελίσεται διαρκώς και δεν εμφανίζει συμπτώματα με αποτέλεσμα να οδηγείται ο ασθενής σε μη αναστρέψιμη βλάβη των νεφρών.

Διάγνωση διαβήτη.

Δύο από τις πιο συνήθεις μέτρησης της γλυκόζης του αίματος είναι :

1) η μέτρηση της γλυκόζης του αίματος με την χρήση ειδικών συσκευών μέτρησης (σακχαρόμετρα) και ειδικών ταιινών μέτρησης σακχάρου σε συχνή βάση η οποία γίνεται σηνήθως το πρωί, με την προυπόθεση να μην έχει γίνει λήψη τροφής πιο πριν (ειδικά τροφές οι οποίες ανεβάζουν τα επίπεδα σακχάρου). Είναι μια πολύ αξιόπιστη μέθοδος μέτρησης που δείχνει με ακρίβεια τα καθημερινά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Φυσιολογικές τιμές σακχάρου προ φαγητού : 95-130 

Φυσιολογικές τιμές μεταγευματικής( 2ώρες μετά το γεύμα) μέτρησης σακχάρου 140-200

2) Το τεστ μέτρησης γλυκοζιωμένης αιμοσφαιρίνης.Είναι ο ακριβέστερος τρόπος μέτρησης των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.Αντιπροσωπεύει έναν μέσο όρο της τιμής σακχάρου στο αίμα τους τελευταίους 4 μήνες.Οφείλεται στην μη-αντιστρεπτή σύνδεση του μορίου της αιμοσφαιρίνης με τα μόρια γλυκόζης στο αίμα. Σε περίπτωση που τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι ανεβασμένα τότε τα μόρια γλυκόζης συνδέονται με τα μόρια της αιμοσφαιρίνης οδηγώντας σε υψηλά επίπεδα γλυκοζιλιωμένης αιμοσφαιρίνης.

Φυσιολογική τιμή γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης 5,5- 6,5

Διαβήτης και αυξημένα επίπεδα γλυκόζης

Οι τροφές που ανεβάζουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και πρέπει να αποφεύγουν οι διαβητικοί ασθενείς είναι οι τροφές που περιέχουν ζάχαρη ( γλυκά, κεικ, γλυκίσματα κτλ.) τα φρούτα με υψηλά επιπεδα σακχάρου (πορτοκάλια, φράουλες, καρπούζι, μπανάνα), όλα τα αμυλούχα τρόφιμα με υψηλό ποσοστό υδατάνθρακα ( ψωμί, ρύζι, μακαρόνια) και όλα τα είδη αναψυκτικών ( Coca cola κτλ.).
Αντιθέτως ευεργετικά αποτελέσματα έχουν αποδοθεί στην κατανάλωση κανέλας για την μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Επίσης η αποφυγή των παραπάνω τροφών αλλά και η αυξημένη κατανάλωση λαχανικών και μη-λιπαρών τροφών βοηθάει στον καλύτερο έλεγχο των επιπέδων σακχάρου, ύστερα και από την εξατομικευμένη συμβουλή του εξειδεικευμένου γιατρού.

Ελεγχος της υπογλυκαιμίας.

Η υπογλυκαιμία οφείλεται στα χαμηλα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Αίτιο είναι συνήθως η μη σωστή χορήγηση ινσουλίνης, η εξαντλητική γυμναστική, η μη σωστή τήρηση του πλάνου διατροφής ( σωστή χρονική λήψη αλλά και είδος τροφής) και η κατανάλωση αλκοόλ.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν
-αδυναμία
-ωχρότητα,
-ζάλη
-πείνα
-έντονη εφίδρωση.
- αδυναμία συγκέντρωσης 

Σε περίπτωση έντονης υπογλυκαιμίας πρέπει να χορηγηθεί στον ασθενή ποσότητα ζάχαρης ύπο την μορφή καραμέλας, κύβου ζάχαρης, κουταλιάς ζάχαρης είτε καταναλώνοντας κάποιον χυμό.Οι μορφές αυτές απορροφούνται αρκετά ικανοποιητικά και γρήγορα. Όταν ο ασθενής είναι αναίσθητός και δεν μπορεί να γίνει κατάποση τότε γίνεται ενδοφλέβια χορήγηση διαλύματος γλυκόζης, δεξτρόζης ή διαλύματος γλυκαγόνης.